De plafondventilator

De plafondventilator verscheen voor het eerst in de negentiende eeuw in de Verenigde Staten. Waar eerdere systemen op waterkracht werkten, werd de elektrische plafondventilator in 1882 geïntroduceerd door Philip Diehl. Moderne air conditioning ten spijt, blijft de oude plafondventilator tot op de dag van vandaag één van de meest simpele en effectieve middelen om het comfort binnenshuis te verhogen. De plafondventilator wordt niet voor niets al ruim een eeuw gebruikt als een aanvulling op zowel koeling als verwarming. Dankzij deze lange geschiedenis en blijvende populariteit, kunt u tegenwoordig kiezen uit een grote hoeveelheid stijlen, afmetingen en materialen. Plafondventilatoren hebben tegenwoordig naast een functionele ook een decoratieve rol; ze brengen afhankelijk van het model een stukje nostalgie of futurisme in de ruimte. De prijs van plafondventilatoren varieert, maar is afhankelijk van zowel prestaties, mogelijkheden als ontwerp.

Hoe een plafondventilator werkt

Vrijwel alle plafondventilatoren hebben een motor die twee kanten op kan draaien. Op deze manier kan een blazende of zuigende werking verkregen worden, die meestal in drie standen (langzaam, gemiddeld, snel) regelbaar is. Het is van groot belang dat u de motor op de juiste manier laat draaien, omdat u anders een averechts effect opwekt. De bediening van een plafondventilator is meestal erg eenvoudig; met een tweetal trekkoorden kunt u de motor in een zuigende, danwel blazende stand zetten. In hoge kamers of voor kleinere of minder valide mensen, kan het nuttig zijn een model te kiezen dat via wandbediening of afstandsbediening bediend wordt. Het effect van de ventilator hangt af van de richting waarin u de motor laat draaien. Het gewenste effect zal vooral afhangen van het seizoen:

• In de zomer: de draaiing van de bladen zorgt ervoor dat lucht naar beneden wordt geblazen. De wind die hierdoor ontstaat, zorgt ervoor dat zweet sneller verdampt, wat ervaren wordt als een verkoelend effect. Zorg er voor verkoeling voor, dat de motor in de blazende stand staat.
• In de winter: wat minder bekend is, is dat een plafondventilator ook in de winter nut kan hebben. Door de motor in de zuigende stand te zetten, wordt zware, koude lucht aangezogen. De warme lucht, die zich van nature bovenin de kamer bevindt, wordt hierdoor verdreven en vloeit langs de zijkanten van de kamer weer omlaag. Deze verplaatsing van warme lucht naar beneden zorgt ervoor dat u het sneller warm heeft, waardoor de thermostaat misschien zelfs een graadje omlaag kan.

De aanschaf

De effectiviteit van een plafondventilator is afhankelijk van een groot aantal factoren. Zorg er daarom voor dat u goed voorbereid en geïnformeerd op zoek gaat. Door rekening te houden met de volgende factoren, kunt u zelf de daadwerkelijke effectiviteit van een plafondventilator inschatten:

• Bladlengte: hoe langer de rotorbladen, hoe groter het perecentage van de kamer waarop de ventilator invloed heeft. De bladen variëren meestal in lengte van ongeveer 1m tot 135cm.
• Oppervlakte van de bladen: hoe groter de oppervlakte van de bladen, hoe meer lucht de ventilator kan verplaatsen. Let er wel op dat de oppervlakte niet té groot is (zie ruimte tussen de bladen).
• De kanteling van de bladen: de hoek waaronder de bladen zijn gekanteld langs hun lengte-as bepaalt voor een belangrijk deel de opgewekte luchtstroom. Is de kanteling te laag (~10°), dan zal de ventilator de lucht nauwelijks verplaatsen. Is de kanteling te hoog (~20°) dan zal de motor door de toegenomen weerstand een groot vermogen moeten leveren. Een ideale kanteling is 15°.
• De draaisnelheid: de draaisnelheid gemeten in RPM (Rotaties Per Minuut) bepaalt voor een belangrijk deel de hoeveelheid verplaatste lucht. Snellere rotatie betekent een grote luchtstroom.
• Ruimte tussen de bladen: als er onvoldoende ruimte tussen de bladen aanwezig is, kan er onvoldoende lucht worden aangezogen om de luchtstroom sterk op gang te houden. Het is om deze reden, dat plafondventilatoren met 4 bladen meestal beter werken dan modellen met 5 of 6 bladen. Ook decoratieve modellen, waarbij de bladen zijn versierd als brede palmbladeren, zullen om deze reden weinig nut hebben.

De installatie

Bij de installatie kunt u verder de volgende factoren in de gaten houden, om optimale werking van uw plafondventilator te garanderen:

• De montering: een volledig geassembleerde ventilator weegt tussen de 10 en 25 kilo. Dit gewicht is grotendeels afhankelijk van het bladoppervlak, het materiaal en de aanwezigheid van een eventuele verlichting. Dit gewicht, gekoppeld met de draaiing van de ventilator, zorgt ervoor dat de montering flinke krachten te verduren krijgt. Volg de instructies van de fabrikant dus goed op bij het monteren van de ventilator.
• Afstand tussen ventilator en plafond: bevindt de ventilator zich te kort op het plafond, dan wordt de luchtstroom gehinderd. Om deze reden heeft het vrijwel altijd nut de ventilator te monteren onderaan een stang; zogenaamde “plafondknuffelaars” hebben een inherent nadeel.
• Afstand tussen ventilator en bewoners: Hoe dichter de plafondventilator zich bij de bewoners bevindt, hoe groter het waargenomen effect. Wederom een reden om de ventilator niet te dicht op het plafond te monteren. Hang de ventilator ook weer niet te laag, omdat dan veiligheidsproblemen kunnen ontstaan.
• Gewiebel: een ventilator die wiebelt, heeft een probleem met betrekking tot balans van ofwel de bladen, ofwel de montering. Hoewel veel ventilatoren met een balanceer-set worden geleverd, zijn de meeste balansproblemen niet het resultaat van een blad dat te licht is. Een veel voorkomende oorzaak is het niet goed en evenredig aandraaien van alle schroeven in de montering. Controleer vooral de stang.

Heeft u een klus en zoekt u een vakman? Plaats uw klus gratis bij Werkspot!

Reacties

Reageren

Heeft u een vraag, aanvulling of correctie op het artikel of ziet u een vraag die u kunt beantwoorden? Laat dan hieronder uw reactie achter.

Naam	onthouden
E-mail
Website
Tekst	Textile hulp